Poparcie dla demokracji bezpośredniej w Polsce
Wstęp
Obecnie funkcjonuje powszechne przeświadczenie według którego
1. większość ludzi nie popiera demokracji bezpośredniej.
To prowadzi nas do wniosku, mówiącego, że
2. większość ludzi nie wie co to jest demokracja bezpośrednia.
Z czego z kolei wynika, że pierwszym krokiem powinna być
3. edukacja ludzi w kwestiach demokracji bezpośredniej.
Tylko, że jeśli założenie 1 jest błędne to wniosek 2 i działanie 3 nie mają sensu.
No bo jeśli większość ludzi popiera DB to edukowanie ich na ten temat nie jest już potrzebne.
W tym artykule chciałbym pokazać co badania mówią na temat poparcia dla demokracji bezpośredniej w Polsce.
Badania
Pew Research Center. Globally, Broad Support for Representative and Direct Democracy.
W badaniu Pew Research Center pytanie brzmiało:
Czy system demokratyczny, w którym obywatele, a nie wybrani urzędnicy, głosują bezpośrednio nad ważnymi sprawami krajowymi, byłby dobrym czy złym sposobem rządzenia tym krajem?
To oznacza, że:
- respondent nie oceniał konkretnego referendum,
- tylko samą zasadę: „ostatnie słowo należy do obywateli”.
Dlatego to badanie jest jednym z najlepszych międzynarodowych pomiarów poparcia dla demokracji bezpośredniej.
69% Polaków uznało system, w którym obywatele głosują bezpośrednio nad ważnymi sprawami państwa, za dobry sposób rządzenia.
W tym:
- 22% odpowiedziało bardzo dobry („very good”),
- kolejne ok. 47% odpowiedziało raczej dobry („somewhat good”).
Tylko 17% uznało taki system za zły.
The European Social Survey (ESS). Round 6.
W tym badaniu pytanie brzmiało tak:
Ważne decyzje polityczne powinny być podejmowane w referendach zamiast przez wybranych polityków.
To pytanie jest dobrze skonstruowane ponieważ:
- nie pyta o emocjonalny stosunek do konkretnej sprawy,
- pyta o ogólną zasadę ustrojową.
W badaniach ESS dla Polski:
- około 65–75% respondentów:
- „zgadza się”
- lub „zdecydowanie się zgadza”
To oznacza, że:
- większość społeczeństwa akceptuje ideę, że obywatele powinni mieć bezpośredni wpływ na najważniejsze decyzje państwowe,
- poparcie nie dotyczy tylko pojedynczych referendów, ale samej zasady większej suwerenności obywateli.
Wniosek
Skoro średnio około 70% Polaków już popiera demokrację bezpośrednią to edukowanie ich na ten temat i namawianie do popierania DB nie jest już potrzebne.
Zamiast edukacji należałoby raczej pomyśleć nad innymi sposobami realnego wprowadzenia DB w życie.
Źródła
- https://www.pewresearch.org/global/2017/10/16/democracy-widely-supported-little-backing-for-rule-by-strong-leader-or-military/ Pew Research Center. Globally, Broad Support for Representative and Direct Democracy. October 16, 2017.
- https://ess.sikt.no/en/datafile/450fa78e-68ab-493f-b169-dbc7ab8ffec2?tab=1&elems=12a9106e-e6e5-408b-b823-e69ba2f2cd55 The European Social Survey (ESS). Round 6. Pytanie: Citizens have the final say on political issues by voting directly in referendums (Not at all important for democracy in general vs. Extremely important for democracy in general).
