Mądrość tłumu
Istnieje zjawisko, która nazywa się „mądrość tłumu”. Dzięki niemu duża i różnorodna grupa jest w stanie podjąć lepszą decyzję niż mała grupa specjalistów.
To zjawisko odkrył Francis Galton w XIX wieku. Intencją Galtona było udowodnienie czegoś przeciwnego. Chciał udowodnić, że większość jest głupia.
Na jarmarku w Plymouth w 1906 roku Francis Galton obserwował konkurs, w którym uczestnicy zgadywali wagę wołu. Po zakończeniu konkursu Galton przeanalizował 787 oddanych głosów i odkrył, że mediana wszystkich zgadywań (1207 funtów) była niemal identyczna z rzeczywistą wagą zwierzęcia (1198 funtów).
To odkrycie było zaskakujące, ponieważ Galton, jako eugenik, spodziewał się udowodnić nieudolność przeciętnych ludzi w podejmowaniu decyzji.
– Specjaliści (rolnicy i rzeźnicy): średnia 1194 funtów
– Laicy (pozostali uczestnicy): średnia 1201 funtów
– Specjaliści + laicy: średnia 1197 funtów – wynik najbliższy prawdzie
– Rzeczywista waga wołu wynosiła 1198 funtów
W książce „Mądrość tłumu. Większość ma rację w ekonomii, biznesie i polityce” James Surowiecki wymienia warunki zaistnienia mądrości tłumu:
– Różnorodność opinii: Każda osoba powinna dysponować prywatnymi informacjami lub unikalną interpretacją faktów, co zapewnia różnorodność perspektyw.
– Niezależność: Opinie członków grupy nie powinny być determinowane przez opinie innych, aby uniknąć wpływu konformizmu.
– Decentralizacja: Członkowie grupy powinni mieć możliwość specjalizacji i korzystania z lokalnej wiedzy, bez centralnego sterowania.
– Efektywne agregowanie: Istnieje mechanizm, który pozwala na przekształcenie indywidualnych osądów w zbiorczą decyzję, np. poprzez średnią lub głosowanie.
Dodatkowo Surowiecki wymienia czynniki wspomagające właściwą decyzję:
– Unikanie efektu kaskady informacyjnej: Członkowie grupy powinni unikać naśladowania opinii innych bez własnej analizy, co zapobiega kumulacji błędów i utracie niezależności.
– Budowanie zaufania: Dzielenie się informacjami co redukuje ryzyko oszustw i korzystania z wysiłków innych bez wkładu własnego.
– Normy społeczne i kultura grupy: Silne normy promujące współpracę, uczciwość i otwartość pomagają w koordynacji i zapobiegają konfliktom, czyniąc tłum bardziej efektywnym w złożonych sytuacjach.
– Różnorodność kognitywna: Poza ogólną różnorodnością, kluczowe jest posiadanie różnych modeli myślenia i podejść do problemów, co wzbogaca zbiorczą decyzję i przewyższa nawet grupy samych ekspertów.
– Motywacja i zachęty do dokładności: Osobiste nagroda np. pieniądze, prestiż czy ryzyko strat, motywują uczestników do poważnego traktowania zadania i pełnego wykorzystania prywatnych informacji.
– Kompromis w problemach kooperacyjnych: W sytuacjach wymagających kompromisu (np. alokacja zasobów), mechanizmy umożliwiające negocjacje i równowagę interesów wspomagają osiągnięcie optymalnego wyniku zbiorczego.
Zbiorowa inteligencja może przewyższać indywidualne ekspertyzy, pod warunkiem spełnienia kluczowych warunków i czynników wspomagających opisanych przez Jamesa Surowieckiego. Odkrycie Francisa Galtona z 1906 roku, choć początkowo motywowane eugenicznymi uprzedzeniami, stało się fundamentem dla zrozumienia, że różnorodna, niezależna i dobrze zorganizowana grupa potrafi osiągać zaskakująco trafne wyniki – jak w przypadku szacowania wagi wołu, gdzie średnia wszystkich zgadujących była bliższa prawdzie niż szacunki samych specjalistów. W dzisiejszym świecie mądrość tłumu znajduje zastosowanie w ekonomii (np. rynki predykcyjne), biznesie (decyzje zbiorowe w firmach) i polityce (głosowania demokratyczne), ale wymaga ostrożności, by unikać pułapek takich jak konformizm czy brak motywacji. Ostatecznie, zamiast polegać wyłącznie na elitarnych ekspertach, warto użyć siły tłumu, pamiętając, że prawdziwa mądrość rodzi się z inkluzji i równowagi, a nie z hierarchii.
Jeśli więc ktoś się z Tobą kontaktuje i mówi Ci żebyś głosował/a w określony sposób i Ty to zrobisz – to czynisz naszą grupę głupią.
